Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego w Warszawie

Opis

Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego, stworzony przez utalentowanego rzeźbiarza Michała Kamieńskiego, miał na celu uczczenie działalności tego zasłużonego Polaka, zarówno w kontekście patriotycznym, jak i artystycznym. Inicjatywa powstania tego monumentu wyszła od Polonii, jednak niewiele wiadomo na temat samego komitetu organizacyjnego, który pragnął zrealizować ten projekt jeszcze za życia Paderewskiego. Z tego co się udaje ustalić, w projekcie brali udział Jan Wedel oraz dyrektor Cmentarza Bródnowskiego, Władysław Gajkowski.

Pomnik został odlany tuż przed wybuchem II wojny światowej w Odlewni Metali Półszlachetnych, położonej przy ulicy Solec 83 w Warszawie. Ta piękna rzeźba, wykonana z brązu, miała być zniszczona przez Niemców, jednak dzięki działaniom Czesława Chojnowskiego, który był właścicielem odlewni, udało się ją ocalić. Chojnowski podjął decyzję o rozmontowaniu pomnika i zakopaniu go w kilku częściach na terenie swojej posesji. Po wojnie, z wielkim zapałem, wyciągnął rzeźbę z ziemi, ponownie ją złożył i postawił przed swoją odlewnią, jednocześnie podejmując bezskuteczne próby skontaktowania się z członkami komitetu budowy pomnika. Dziełem tym zajął się następnie Władysław Gajkowski, który przechowywał pomnik przez pewien czas na działce swojego zięcia, Zygmunta Jeznackiego, mieszczącej się na Mokotowie.

Po śmierci Chojnowskiego w 1953 roku oraz Gajkowskiego w krótkim czasie potem, w 1956 roku, pomnik przeszedł w ręce władz, które przechowały go w magazynie podziemnym Muzeum Warszawy. Później rzeźba trafiła do spółdzielni Brąz Dekoracyjny, mieszczącej się przy ul. Hożej 55, gdzie była poddawana odnowieniu. Pomimo prób, jakie miały miejsce w 1971 roku, aby ustawić pomnik w miejscu publicznym z okazji 30. rocznicy śmierci Paderewskiego, zamiary te nie zostały zrealizowane. Dopiero pod koniec 1977 roku, z inicjatywy profesor Stanisława Lorentza, rzeźba została wydobyta z odlewni przy ul. Hożej.

W 1977 roku, pomnik został przekazany Muzeum Narodowemu i szybko zajął miejsce na dziedzińcu wewnętrznym tego muzeum. Profesor Lorentz, wspierany przez Towarzystwo Przyjaciół Warszawy, podejmował wysiłki na rzecz ustawienia pomnika w centrum stolicy, co zostało ostatecznie zrealizowane w 1978 roku.

Początkowo plan zakładał, że pomnik stanie w parku Skaryszewskim im. Ignacego Jana Paderewskiego, jednak ostatecznie zadecydowano o jego lokalizacji przy ul. Okólnik, w pobliżu Pałacu Ostrogskich oraz w sąsiedztwie ówczesnej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Śródmieściu. Ta lokalizacja została wybrana ze względu na bliskość do pałacu, w którym znajdował się Instytut Muzyczny – miejsce edukacji Paderewskiego do 1878 roku. Uroczystość odsłonięcia miała miejsce 16 września 1978 roku, w obecności m.in. wiceprezydenta Warszawy Michała Szymborskiego oraz Wiesława Sadowskiego, który dokonał uroczystego odsłonięcia monumentu.

W roku 1985 pomnik został przeniesiony do parku Ujazdowskiego, gdzie zajął miejsce na wysokości wylotu alei Róż.

Przypisy