Pomnik Powstania Warszawskiego

Opis

Akt erekcyjny pomnika został wmurowany 31 lipca 1984 roku, dokładnie na dzień przed 40. rocznicą wybuchu powstania warszawskiego. Ten monument powstał w wyniku jednego z trzech projektów, które nadesłano na konkurs ogłoszony w grudniu 1984 przez Zarząd Tymczasowy Komitetu Budowy Pomnika Bohaterów Powstania Warszawskiego 1944.

Budowa pomnika wymagała przeprowadzenia zbiórki pieniędzy oraz pozyskania surowców niezbędnych do jego stworzenia. Monument przedstawia postacie powstańców, w tym część z nich, wchodzących do kanału, co nawiązuje do ewakuacji Starówki, podczas gdy inni wybiegną spod konstrukcji przypominającej walące się ściany oraz spadające cegły, co symbolizuje zniszczenie wynikłe z wielkiego wybuchu.

Uroczystość odsłonięcia pomnika miała miejsce 1 sierpnia 1989 roku i była dokonana przez prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego, z poświęceniem przez prymasa Józefa Glempa.

Pomnik ten stał się miejscem wielu historycznych wydarzeń. W 1994 roku, podczas obchodów 50. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego, prezydent Niemiec Roman Herzog jako pierwszy Niemiec w historii przeprosił Polaków za zbrodnie, które miały miejsce w czasie II wojny światowej. Herzog wyraził swoje emocje, mówiąc:

„To wywołuje w nas Niemcach wstyd, że nazwa naszego kraju i narodu jest już na zawsze związana z bólem i cierpieniem, które zostało zadane milionom Polaków.”

Tłem dla pomnika jest zaś Gmach Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej, który został zbudowany w 1999 roku. Professor Wincenty Kućma, projektant, zamierzał, aby pomnik stanowił jeden z elementów tryptyku, w skład którego wchodzą także: pomnik Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku (1979) oraz pomnik Poległym w Obronie Ojczyzny w Częstochowie (1985).

Pomnik ten spotkał się jednak z pewnymi krytykami wśród architektów, którzy zarzucili mu brak walorów artystycznych oraz nawiązanie do konwencji socrealistycznych.

Przypisy