Cmentarz parafialny w Zerzniu

Historia

Cmentarz w Zerzniu jest miejscem, które powstało w 1880 roku, dzięki staraniom księdza Aleksandra Kubina. Z czasem, w okresie przełomu między XIX a XX stuleciem, nastąpiło jego powiększenie, co wpłynęło na obecny kształt nekropoli.

W latach dwudziestych XX wieku rozpoczęto proces grodzenia cmentarza, co miało na celu ochronę tego miejsca. W jesieni 1939 roku, na skutek inicjatywy Izydora Królaka, powstał Tajny Komitet Opieki Nad Grobami Poległych. Komitet ten przeprowadził prace związane z ekshumacją żołnierzy, którzy zginęli na pobliskich polach, a ich ciała zostały pochowane na cmentarzu. W szczególności, w dniach 19-20 września pochowano tam żołnierzy 13 Dywizji Piechoty.

Na ich mogile, jeszcze w czasie wojny, zbudowano pomnik według projektu Seweryna Nirnsztejna i Wiesława Charasiewicza, którzy musieli ukrywać się przed Niemcami. Rzeźba orła, jaką umieszczono na pomniku, została stworzona przez plastykę Wacława Piotrowskiego z Wawra. 1 sierpnia 1944 roku, niemieckie wojska aresztowały żołnierzy Armii Krajowej, którzy zgromadzili się na cmentarzu, a dwóch z nich zostało zastrzelonych na miejscu.

Warto zaznaczyć, że na cmentarzu spoczywają także żołnierze 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Obecne ogrodzenie, które stanowi jego ramy, zostało zrealizowane w 1957 roku, nadając miejscu nowy charakter.

Pochowani

Na cmentarzu parafialnym w Zerzniu spoczywają znane postacie, które odegrały ważne role w różnych dziedzinach życia. Wśród nich znajdują się:

• Jan Bańkowski (1919-1997) – architekt, który pozostawił po sobie znaczący dorobek w dziedzinie architektury,
• Szczepan Bochenek (1868–1939) – polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy w latach 1919–1922 oraz członek Związku Ludowo-Narodowego,
• Helena Grossówna (1904–1994) – znakomita aktorka, która zyskała uznanie na polskiej scenie teatralnej i filmowej,
• Zbigniew Juzala (1946–2015) – architekt, który realizował liczne projekty budowlane,
• Franciszek Koprowski (1895–1967) – olimpijczyk, podpułkownik Armii Krajowej, komendant szkoły cichociemnych oraz weteran I i II wojny światowej,
• Stanisław Królak (1931-2009) − kolarz, uhonorowany tytułem pierwszego polskiego zwycięzcy Wyścigu Pokoju w 1956 roku.

Każda z tych osób przyczyniła się do wzbogacenia polskiej kultury, sportu oraz polityki, pozostawiając trwały ślad w historii kraju.

Przypisy