Władysław Orzechowski
Sylwetka Władysława Orzechowskiego staje się kluczowym punktem w zrozumieniu historii Polski na początku XX wieku. Urodził się on 13 lutego 1883 roku w Warszawie, w czasach, kiedy kraj ten był częścią złożonego układu politycznego pod zaborami.
Władysław Orzechowski znany był również pod pseudonimem Daniel. Jako zaangażowany działacz SDKPiL (Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy) i RKP(b) (Rosyjskiej Komunistycznej Partii (Bolszewików)), odegrał istotną rolę w kształtowaniu lewicowych ruchów politycznych w Polsce.
Jego działalność jako funkcjonariusza Czeki — tajnej policji politycznej — podkreśla zaangażowanie Orzechowskiego w walkę z przeciwnikami politycznymi oraz jego związek z wydarzeniami, które zdefiniowały powojenne losy kraju. Zmarł 6 kwietnia 1966 roku w Moskwie, co dobitnie świadczy o jego bliskich relacjach z radzieckim systemem.
Spis treści
Życiorys
Władysław Orzechowski, po ukończeniu pięciu klas szkoły rzemieślniczej w roku 1900, rozpoczął swoją karierę zawodową w kopalniach „Kazimierz” znajdującej się w Porąbce, a także w „Saturn” oraz „Czeladź” w pobliżu Sosnowca. Od 1903 roku był aktywnym członkiem młodzieżowych kółek socjalistycznych, a od czerwca 1905 roku przynależał do SDKPiL. Był jednym z głównych organizatorów oraz kierownikiem tajnej drukarni SDKPiL w Będzinie.
Pełnił funkcję kierownika sosnowieckiego oddziału SDKPiL, powiatowej struktury tej organizacji w Radomsku oraz jednej z trzech dzielnic SDKPiL w Częstochowie. Od lipca 1906 roku był także członkiem Komitetu Częstochowskiego SDKPiL. Organizował związki zawodowe dla tej organizacji w tamtejszych fabrykach oraz prowadził działalność agitacyjną w garnizonie wojskowym Częstochowy. W latach 1907–1911 był więziony z powodu swojej aktywności komunistycznej, a po tym okresie znalazł się na zesłaniu.
Po rewolucji lutowej w 1917 roku objął pozycję sekretarza Tułuńskiego Komitetu Wykonawczego Rady Delegatów Robotniczych (RDR) i wstąpił do SDPRR (b). W grudniu 1917 roku dołączył do Czerwonej Gwardii, a następnie pracował w Komitecie Aprowizacyjnym przy Irkuckiej RDR. Był sekretarzem sekcji polskiej w Irkuckim Komitecie Gubernialnym RKP(b) oraz pełnił funkcję sekretarza Komisariatu Polskiego w Irkucku.
W grudniu 1919 roku pełnił rolę komisarza sztabu oddziału partyzanckiego w trakcie powstania przeciwko Kołczakowi w Irkucku. W styczniu 1920 roku aktywnie uczestniczył w walkach przeciwko „białym” w 1. Brygadzie Komunistycznej. Później pracował jako pełnomocnik Czeki ds. walki z przestępstwami służbowymi w Smoleńsku, Mińsku oraz Wilnie. W latach 1920–1925 był członkiem Gubernialnego Komitetu Wykonawczego w Smoleńsku, pracując także w spółdzielczości oraz w Gubernialnej Komisji Kontroli RKP(b) w tym samym mieście.
Później Orzechowski miał zaszczyt kierować biurami polskimi w komitetach gubernialnych Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy (KP(B)U) w takich miastach jak Żytomierz i Chersoń. Współpracował z polskojęzycznymi wydaniami z terenów sowieckiej Ukrainy, w tym „Trybuną Radziecką” oraz „Sierpem”. W roku 1931 przystąpił do Stowarzyszenia Starych Bolszewików, a w 1932 roku do Stowarzyszenia Byłych Katorżan i Zesłańców Politycznych.
W trakcie II wojny światowej pełnił rolę naczelnika punktu obrony przeciwlotniczej w Moskwie. Jego zasługi zostały docenione w 1955 roku, kiedy to odznaczono go sowieckim Orderem Lenina oraz PRL-owskim Orderem Sztandaru Pracy I klasy, jako wyraz uznania za jego aktywną działalność rewolucyjną.
Przypisy
- Zofia Dzierżyńska i W. Orzechowski odznaczeni »Sztandarem Pracy« I klasy. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 4, 22.07.1955 r. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 05.06.2024 r.]
Pozostali ludzie w kategorii „Polityka i administracja”:
- Wacław Schayer
- Dorota Safjan
- Andrzej Lipski (poseł)
- Alicja Schnepf
- Mirosław Dackiewicz
- Edmund Pszczółkowski
- Jan Orgelbrand
- Stanisław Gustaw Brun
- Andrzej Bratkowski
- Seweryn Czetwertyński
- Erazm Piltz
- Stefan Bratman-Brodowski
- Adam Pragier
- Jan Gawroński (dyplomata)
- Dariusz Wiśniewski
- Adolf Zalberg-Piotrowski
- Jan Śpiewak (działacz społeczny)
- Ignacy Niemczycki
- Jacek Wojnarowski
- Grzegorz Wojciechowski (działacz komunistyczny)
Oceń: Władysław Orzechowski
Średnia ocena: 4,73Liczba ocen: 22
Dołącz do nas na Facebooku!
Odkrywaj, dyskutuj i dziel się tym, co najlepsze. Dołącz do naszej społeczności i bądź na bieżąco z lokalnymi wydarzeniami w Warszawie.