Halina Górska

Życiorys

Halina Górska pochodziła z zasymilowanej rodziny żydowskiej, będąc córką ginekologa Zygmunta Endelmana oraz Czesławy Endelman z domu Braude, która sama była literatką, znaną pod pseudonimem Czesław Halicz. Swoje nauki zakończyła w warszawskiej pensji prowadzonej przez panią Werecką.

W 1924 roku nawiązała bliskie relacje z lwowskim środowiskiem literackim, a jej debiut miał miejsce we Lwowie w 1925 roku, kiedy to opublikowała humoreskę zatytułowaną „Mam mieszkanie” w „Kurierze Lwowskim”. Kolejnym ważnym dziełem, które stworzyła, była baśń „O księciu Gotfrydzie, rycerzu Gwiazdy Wigilijnej”, wydana w 1930 roku.

Przez długie lata była aktywna w lwowskiej rozgłośni radiowej, gdzie prowadziła audycje skierowane do młodzieży. W 1931 roku, dzięki jej inicjatywie, powstał „Związek Błękitnych”, który skupiał się na działalności filantropijnej. Również w 1933 roku, współpracując z T. Hollendrem oraz K. Kurylukiem, założyła lwowski miesięcznik społeczno-kulturalny pod nazwą „Sygnały”. Halina angażowała się w wiele inicjatyw społecznych, które były związane z ruchem socjalistycznym.

W latach 1935–1936 aktywnie uczestniczyła w walkach o „jednolity front”. Brała udział w manifestacyjnym pogrzebie robotnika Władysława Kozaka, a także znajdowała się w gronie delegacji Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela, a nawet była jedną z współorganizatorek Zjazdu Pracowników Kultury, który odbył się w maju 1936 roku we Lwowie.

Po zajęciu Lwowa przez ZSRR we wrześniu 1939 roku, Halina podjęła współpracę z władzami sowieckimi. 19 listopada 1939 roku była jedyną osobą, która wstrzymała się od głosu podczas głosowania nad oświadczeniem pisarzy polskich, które przyjmowało przyłączenie Zachodniej Ukrainy do Ukrainy Radzieckiej. Współpracowała z „Nowymi Widnokręgami”, w których publikowane były fragmenty jej powieści; oprócz tego tłumaczyła na język polski powieść „Matka” autorstwa Maksima Gorkiego.

17 września 1940 roku przystąpiła do Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy. W czerwcu 1941 roku, z powodu choroby męża, nie ewakuowała się z władzami sowieckimi. Niestety, 19 września 1941 roku, została aresztowana przez Niemców we Lwowie i tragicznie zginęła przez rozstrzelanie na Piaskach Łyczakowskich 4 czerwca 1942 roku.

Twórczość

Halina Górska to autorka, której twórczość obejmuje szereg interesujących dzieł, które zyskały uznanie wśród czytelników różnych pokoleń.

• O księciu Gotfrydzie, rycerzu Gwiazdy Wigilijnej (1930),
• Nad czarną wodą (1931),
• Chłopcy z ulic miasta (1934; lektura szkolna do 7 klasy w czasach PRL-u),
• Druga brama (1935),
• Ślepe tory (1937),
• Barak płonie (część 1. pt. Ślepy tor w 1937, część 2. pt. Ucieczki w 1939).