Kolagen to jedno z najważniejszych białek budulcowych organizmu człowieka. Choć często kojarzony jest głównie z urodą i pielęgnacją skóry, jego rola jest znacznie szersza. Odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie wielu tkanek i narządów, a jego niedobory mogą wpływać nie tylko na wygląd, ale również na zdrowie i sprawność ruchową. Czym dokładnie jest kolagen, gdzie występuje, w jakich produktach spożywczych można go znaleźć i czy suplementacja ma sens?
Spis treści
Czym jest kolagen?
Kolagen to białko strukturalne stanowiące około 30% wszystkich białek w ludzkim organizmie. Jest podstawowym składnikiem tkanki łącznej, pełniąc funkcję „rusztowania” dla skóry, kości, stawów i narządów wewnętrznych. Jego włóknista struktura zapewnia tkankom wytrzymałość, elastyczność i odporność na rozciąganie.
W organizmie człowieka występuje kilkanaście typów kolagenu, z których najważniejsze to:
typ I – obecny głównie w skórze, kościach, ścięgnach i więzadłach,
typ II – kluczowy dla chrząstek stawowych,
typ III – wspiera strukturę skóry i naczyń krwionośnych.
Z wiekiem naturalna produkcja kolagenu stopniowo spada, co jest procesem całkowicie naturalnym, ale odczuwalnym w postaci zmarszczek, osłabienia stawów czy mniejszej jędrności skóry.
Gdzie kolagen występuje w organizmie?
Kolagen znajduje się praktycznie w całym ciele. Najwięcej jest go w:
skórze – odpowiada za jej jędrność, elastyczność i napięcie,
kościach – zapewnia im wytrzymałość i odporność na złamania,
stawach i chrząstkach – umożliwia płynny ruch i amortyzację,
ścięgnach i więzadłach – wzmacnia aparat ruchu,
naczyniach krwionośnych – wpływa na ich elastyczność,
włosach i paznokciach – wspiera ich strukturę i odporność na uszkodzenia.
Dzięki swojej wszechstronności kolagen odgrywa kluczową rolę zarówno w zachowaniu zdrowia, jak i estetycznego wyglądu.
W jakim jedzeniu znajdziemy kolagen?
Kolagen występuje naturalnie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Najbogatszymi źródłami kolagenu w diecie są:
galaretki mięsne i rybne,
buliony i wywary na kościach,
skórki drobiowe i wieprzowe,
podroby (np. ozory),
ryby z ośćmi i skórą.
Warto pamiętać, że organizm nie wykorzystuje kolagenu bezpośrednio w takiej formie, w jakiej występuje w pożywieniu. Najpierw musi zostać on strawiony do aminokwasów, z których ciało syntetyzuje własny kolagen.
Istotną rolę odgrywają także produkty wspierające naturalną produkcję kolagenu, takie jak:
owoce i warzywa bogate w witaminę C (np. cytrusy, papryka, natka pietruszki),
produkty zawierające cynk i miedź (orzechy, nasiona, kakao),
pełnowartościowe źródła białka (jaja, mięso, ryby).
Czy warto suplementować kolagen?
Suplementacja kolagenu budzi wiele pytań i kontrowersji, jednak coraz więcej badań wskazuje, że hydrolizowany kolagen może realnie wspierać organizm, szczególnie u osób, u których naturalna synteza kolagenu jest ograniczona. Dotyczy to przede wszystkim:
osób po 25–30 roku życia,
osób aktywnych fizycznie,
osób z problemami stawów,
osób dbających o wygląd skóry, włosów i paznokci.
Kolagen w formie hydrolizatu jest rozbity na mniejsze peptydy, co ułatwia jego wchłanianie. Najlepsze efekty przynosi suplementacja połączona z witaminą C, która jest niezbędna do syntezy kolagenu w organizmie.
Warto jednak pamiętać, że suplement nie zastąpi zbilansowanej diety ani zdrowego stylu życia. Może być natomiast skutecznym wsparciem, szczególnie w okresach zwiększonego zapotrzebowania lub naturalnego spadku produkcji kolagenu.
Przykład suplementu z kolagenem, który warto rozważyć
Jednym z produktów, który można wziąć pod uwagę przy suplementacji kolagenu, jest Primabiotic Collagen – kolagen do picia w formie gotowych shotów. Preparat ten zawiera hydrolizowane peptydy kolagenowe oraz zestaw witamin, w tym witaminę C, E, D, A i witaminy z grupy B, które wspierają zdrowie skóry, włosów, paznokci oraz procesy odpornościowe. Forma płynna sprawia, że suplement jest łatwy do przyjęcia bez dodatkowego przygotowania, co ułatwia codzienną suplementację.
Podsumowanie
Kolagen to kluczowe białko strukturalne, bez którego prawidłowe funkcjonowanie organizmu nie byłoby możliwe. Znajduje się w skórze, stawach, kościach i wielu innych tkankach, a jego poziom z wiekiem ulega obniżeniu. Choć można dostarczać go z dietą, nie zawsze jest to wystarczające. W takich przypadkach rozsądnie dobrana suplementacja może pomóc uzupełnić niedobory i wesprzeć organizm od wewnątrz. Najważniejsze jest jednak holistyczne podejście – łączenie odpowiedniego odżywiania, ruchu i świadomej suplementacji.