Spis treści
Bon turystyczny: do kiedy był ważny?
Możliwość korzystania z polskiego bonu turystycznego wygasła 31 marca 2023 roku. Do tego momentu rodziny mogły opłacać nim pobyty w hotelach oraz zorganizowane wyjazdy wypoczynkowe na terenie całego kraju.
Po wspomnianej dacie system PUE ZUS został oficjalnie wyłączony dla nowych aktywacji, co ostatecznie zamknęło drogę do realizacji jakichkolwiek transakcji. Inicjatywa, która stanowiła formę wsparcia branży podczas pandemii COVID-19, nie doczekała się rządowej prolongaty i została wygaszona z końcem marca.
Jedynym sposobem na wykorzystanie środków po tym terminie było przelanie należności przez przedsiębiorcę w ramach przedpłaty, o ile całość formalności oraz płatności została dopełniona jeszcze przed ostatecznym wygaśnięciem programu.
Czym różniły się terminy realizacji i ważności bonu turystycznego?
Formalne rozróżnienie tych pojęć wynika bezpośrednio z etapów obsługi środków w systemie PUE ZUS. Data ważności bonu wyznaczała ostateczny moment, w którym beneficjenci mogli jeszcze dokonać płatności za wybraną usługę. Z kolei termin realizacji usługi dotyczył już samego pobytu w hotelu czy udziału dziecka w wakacyjnym wyjeździe.
Najważniejszą zasadą było to, że bonem dało się opłacić wyjazdy zaplanowane z wyprzedzeniem, nawet w sytuacji, gdy odbywały się one długo po 31 marca 2023 roku. Wystarczyło jedynie, aby przed tą datą opłacono rezerwację lub wpłacono zaliczkę przy użyciu kodu płatności. Choć po wskazanym terminie system PUE ZUS przestał generować nowe kody, elastyczność w kwestii terminu pobytu została zachowana.
Przedsiębiorcy mogli bez przeszkód przyjmować płatności, o ile cała transakcja została sfinalizowana w określonym oknie czasowym programu. Warto jednak pamiętać, że każdy, kto nie aktywował swojego bonu przed końcem marca, bezpowrotnie utracił prawo do tego świadczenia.
Czy bon turystyczny będzie wypłacany w 2024?
W 2024 roku rodziny nie mogą już liczyć na wsparcie w postaci bonu turystycznego. Program ten przeszedł do historii, a szef resortu sportu i turystyki, Sławomir Nitras, jednoznacznie wykluczył możliwość jego powrotu. Decyzja ta wynika z poprawy sytuacji epidemicznej oraz zmiany warunków gospodarczych, które pierwotnie wymusiły wprowadzenie takiej pomocy w czasie pandemii. Rząd uznał, że obecnie nie ma uzasadnienia dla kontynuowania czy modyfikowania ustawy w tym zakresie.
Choć projekt odegrał znaczącą rolę w sektorze turystyki i pomógł wielu rodzicom, jego czas dobiegł końca. W szczytowym momencie inicjatywa ta wygenerowała pomoc wartą ponad 3,6 miliarda złotych, obejmując wsparciem blisko 28 tysięcy firm z całej Polski. Warto pamiętać, że ZUS zaprzestał obsługi wniosków i płatności już w kwietniu 2023 roku.
Obecnie wszelkie próby aktywacji kodów w systemie PUE ZUS kończą się niepowodzeniem, a Polska Organizacja Turystyczna nie planuje publikacji żadnych komunikatów o ewentualnej reaktywacji bonów. Ta forma pomocy została definitywnie wygaszona.
Kto mógł otrzymać bon turystyczny?
Program wsparcia finansowego skierowano do rodzin z dziećmi, które pobierały świadczenie wychowawcze w ramach popularnego programu 500 plus. Z pomocy mogli skorzystać rodzice oraz opiekunowie prawni osób niepełnoletnich, gdyż bon stanowił formę wsparcia całej rodziny, a nie przypisanej do niej jednostki.
Standardowa wysokość dofinansowania wynosiła 500 zł na każde dziecko, jednak w przypadku podopiecznych z orzeczoną niepełnosprawnością kwota ta wzrastała do tysiąca złotych. Program nie był przeznaczony dla emerytów, chyba że pełnili oni funkcję prawnych opiekunów dzieci mających prawo do wspomnianego świadczenia.
Aby uruchomić środki, należało aktywować bon elektronicznie za pośrednictwem profilu na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Po weryfikacji danych system generował unikalny kod płatności. Pozwalał on na pokrycie kosztów krajowych usług hotelarskich lub opłacenie zorganizowanego wypoczynku, jak kolonie czy obozy.
Warunkiem koniecznym była realizacja płatności u przedsiębiorcy turystycznego widniejącego w oficjalnym wykazie Polskiej Organizacji Turystycznej.
Ile wynosił bon turystyczny dla dzieci?
Podstawowe wsparcie w ramach programu wynosiło 500 zł na każde dziecko przed osiemnastką, przy czym rodzice dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością mogli liczyć na dwukrotność tej kwoty. Rządowe środki, wypłacane w formie elektronicznych bonów, miały za zadanie ożywić krajową turystykę i zwiększyć popyt na tego rodzaju usługi.
Aby skorzystać z przyznanego świadczenia, konieczne było najpierw aktywowanie bonu poprzez platformę PUE ZUS. Program okazał się potężnym impulsem rozwojowym, gdyż łączna wartość przekazanych funduszy przekroczyła 3,6 mld zł. Co istotne, te pieniądze były zwolnione z podatku i stanowiły cenny dodatek do świadczeń wychowawczych z dobrze znanego systemu 500 plus.
Na jakie usługi można wykorzystać bon turystyczny?
Środki z programu przeznaczono wyłącznie na pokrycie kosztów krajowych usług hotelarskich oraz zorganizowanego wypoczynku. Bon można było wykorzystać na noclegi w obiektach takich jak:
- hotele,
- pensjonaty,
- gospodarstwa agroturystyczne,
- campingi.
Obejmowało to również opłacenie kolonii, obozów harcerskich oraz wyjazdów o profilu sportowym lub artystycznym. Kluczowym wymogiem była konieczność korzystania z oferty podmiotów znajdujących się w oficjalnej bazie Polskiej Organizacji Turystycznej. Beneficjenci mieli możliwość dokonywania przedpłat na poczet przyszłych wyjazdów, pod warunkiem, że płatność została zaksięgowana przed upływem terminu ważności bonu.
Warto podkreślić, że wsparcie nie mogło zostać wypłacone w gotówce, gdyż przepisy ściśle definiowały cel jego przeznaczenia. Każda transakcja odbywała się przy użyciu unikalnego kodu generowanego w systemie PUE ZUS. Cały proces realizacji usług był zarezerwowany wyłącznie dla przedsiębiorców turystycznych, którzy spełniali wymogi ustawowe.
Jak pobrać bon turystyczny przez PUE ZUS?
Aby otrzymać świadczenie, należało zalogować się w systemie PUE ZUS. Osoby posiadające tam profil po wejściu na swoje konto wybierały zakładkę z bonem turystycznym, gdzie po weryfikacji danych aktywacja usługi była niemal natychmiastowa. Kluczowym momentem było wygenerowanie indywidualnego kodu, który służył do regulowania rachunków u usługodawców.
Platforma ta była niezwykle funkcjonalna – pozwalała:
- kontrolować stan środków,
- podglądać historię zrealizowanych zakupów,
- sprawdzać terminy ważności,
- przypisane do bonu dzieci.
Gdy pojawiały się jakiekolwiek trudności techniczne, wsparcia udzielali konsultanci na infolinii ZUS. Niestety, od kwietnia 2023 roku dostęp do tych udogodnień został zablokowany. Obecnie na portalu nie aktywujemy już świadczeń ani nie wygenerujemy nowych kodów. W związku z wygaśnięciem ustawowego okresu trwania programu, wszystkie funkcjonalności związane z bonem turystycznym zostały trwale wyłączone.
Jak zakończenie programu wpłynęło na branżę turystyczną?
Zakończenie funkcjonowania wspomnianego programu 31 marca 2023 roku wymusiło na branży turystycznej błyskawiczne przestawienie się na nowe realia. Przedsiębiorcy, którzy przed tym terminem wykorzystali wspólną pulę ponad 3,6 miliarda złotych, zyskali kluczową płynność finansową, niezbędną do przetrwania zawirowań wywołanych pandemią. Z dobrodziejstwa tego skorzystało przeszło 28 tysięcy podmiotów – od hoteli po lokalne pensjonaty – co pozwoliło im odbić się od dna i sprawniej wyjść z kryzysu.
Kiedy rządowe dotacje przestały płynąć, rynek musiał szybko przeorganizować swój model działania. W obliczu rosnącej inflacji firmy zostały zmuszone do:
- bardziej efektywnej kontroli kosztów,
- poszukiwania świeżych sposobów na przyciągnięcie klientów.
Polska Organizacja Turystyczna wskazywała wówczas, jak istotna jest dywersyfikacja źródeł dochodu, która uniezależniłaby biznes od państwowych interwencji. Choć wsparcie się skończyło, okres ten zapewnił wielu firmom fundamenty pod dalszą stabilizację. Przedpłaty i zaliczki pomogły skutecznie załatać dziury w budżetach po najtrudniejszych miesiącach. Dziś sektor turystyczny w pełni polega na komercyjnym popycie, wykorzystując przy tym nawyki i cyfrowe narzędzia, które upowszechniły się właśnie dzięki uczestnictwu w programie.